Gastouder worden in 2026: het complete stappenplan
Wil je gastouder worden in 2026? Hier vind je het complete stappenplan: van opleiding en kinder-EHBO tot inschrijving in het Personenregister Kinderopvang, het kiezen van een gastouderbureau, de LRK-registratie en de start van je opvang.
info Wat is het?
Een gastouder vangt voor een uurvergoeding kinderen van andere gezinnen op, in eigen huis of bij de ouders thuis. Als gastouder ben je zelfstandige, zonder personeel, en werk je altijd samen met een gastouderbureau dat in het Landelijk Register Kinderopvang (LRK) staat. Alleen opvang via een geregistreerd bureau én een geregistreerde opvanglocatie geeft ouders recht op kinderopvangtoeslag.
checklist Wat moet ik doen?
- Check of je aan de opleidingseisen voldoet: je diploma staat op bijlage 1a of 1b van de Regeling Wet kinderopvang. Staat je diploma in bijlage 1b, dan rond je eerst een erkende pedagogische module uit bijlage 1c af.
- Haal je certificaat Kinder-EHBO: het moet op de officiële lijst staan en mag bij gebruik niet ouder zijn dan 2 jaar.
- Schrijf je in bij het Personenregister Kinderopvang: je hebt een VOG nodig (functieaspecten 84 en 86) die bij inschrijving niet ouder is dan 2 maanden. Vang je bij jou thuis op, dan schrijven je volwassen huisgenoten zich ook in.
- Kies een gastouderbureau: aangesloten bij een bureau uit het LRK, per opvanglocatie bij maximaal twee bureaus. Je bureau regelt de inschrijving van je locatie in het LRK.
- Maak je pedagogisch werkplan: daarin beschrijf je hoe je de vier pedagogische basisdoelen, het dagritme, het wennen en het volgen van de ontwikkeling invult.
- Richt je opvanglocatie in en laat de GGD inspecteren: veilig en passend ingericht, rookvrij, slaapruimte voor kinderen jonger dan 1,5 jaar en een achterwacht die bij nood binnen 15 minuten kan komen.
fact_check Wat moet ik kunnen aantonen?
Diploma dat voldoet aan bijlage 1a of 1b (eventueel met module uit 1c), geldig certificaat Kinder-EHBO, PRK-inschrijving met VOG, aansluiting bij een gastouderbureau in het LRK, actueel pedagogisch werkplan en een geregistreerde opvanglocatie die veilig, rookvrij en ingericht is.
Waarom nu starten? Er zijn meer ouders dan opvangplekken. Wie stap voor stap werkt, staat soms binnen een paar maanden al ingeschreven. De volgorde hieronder is de logische route die ook de overheid aanhoudt.
Stap 1. Check of je aan de opleidingseisen voldoet
Je hebt een passende opleiding nodig. De Regeling Wet kinderopvang deelt kwalificerende opleidingen in bijlage 1a (direct kwalificerend), bijlage 1b (alleen geldig met een extra pedagogische module) en bijlage 1c (de lijst met modules zoals K1167 en K1416). Staat jouw diploma niet letterlijk op de lijst, dan kan DUO alsnog beoordelen of jouw Nederlandse opleiding voor minstens 90% gelijk is aan een opleiding op de lijst. Heb je een diploma uit het buitenland, dan gaat de beoordeling via SBB en Nuffic. Lees meer in opleidingseisen voor gastouders vanaf 1 juli 2026.
Stap 2. Haal je certificaat Kinder-EHBO
Een gewone EHBO- of BHV-cursus is niet genoeg. Alleen een geregistreerd certificaat Eerste Hulp aan Kinderen van een erkende aanbieder voldoet, bijvoorbeeld Het Oranje Kruis, Rode Kruis, NedCert, NIKTA, NIBHV, Livis of First Aid Network. Vraag vóór je boekt altijd expliciet welk certificaat je krijgt en of dat op de actuele lijst van Rijksoverheid staat. Alles over geldige certificaten vind je in kinder-EHBO voor gastouders.
Stap 3. Schrijf je in bij het Personenregister Kinderopvang
Dit doe je met DigiD bij DUO. Je vraagt eerst een VOG aan met functieaspecten 84 en 86, die bij inschrijving niet ouder is dan 2 maanden. Het inschrijfbedrag bij DUO is €12. Vang je bij jou thuis op, dan moeten je volwassen huisgenoten (18+) ook een VOG aanvragen en zich inschrijven; structureel aanwezige volwassenen zijn ook inschrijfplichtig als ze minstens een half uur per drie maanden tijdens opvanguren aanwezig zijn. Vanuit het PRK stuur je daarna een koppelverzoek naar je gastouderbureau. Zie ook VOG en Personenregister Kinderopvang.
Stap 4. Kies je gastouderbureau
Je mag per opvanglocatie bij maximaal twee gastouderbureaus aangesloten zijn (Wet kinderopvang art. 1.56c). Je bureau begeleidt je, inventariseert jaarlijks de veiligheid van je opvanglocatie, regelt de bemiddeling met ouders en meldt jou en je locatie aan bij de gemeente voor inschrijving in het LRK. In onze gids met gastouderbureaus zoek je op provincie of postcode naar een bureau bij jou in de buurt.
Stap 5. Maak je pedagogisch werkplan
In je werkplan beschrijf je hoe je het pedagogische beleid van je gastouderbureau invult op jouw opvanglocatie: de vier basisdoelen, je groep en leeftijden, het dagritme, activiteiten, het wennen en hoe je de ontwikkeling volgt. De vorm is vrij, maar hij moet actueel zijn en bij een GGD-inspectie voorgelegd kunnen worden. Kijk bij pedagogisch werkplan hoe je hem opbouwt.
Stap 6. Richt je opvanglocatie in en laat de GGD inspecteren
Je opvangruimte moet veilig en passend zijn ingericht voor het aantal en de leeftijden van de kinderen. Een eigen speelkamer is geen verplichting, wel moet er voor kinderen jonger dan 1,5 jaar een afzonderlijke slaapruimte zijn en moet je voorziening rookvrij zijn, ook buiten opvanguren. Verder regel je een achterwacht die tijdens opvanguren bereikbaar is en binnen 15 minuten kan komen, ook als je maar één kind opvangt. De meeste gastouders regelen ook een aansprakelijkheidsverzekering voor bedrijven; dat is geen wettelijke eis, maar wel verstandig. Je bureau meldt je locatie aan, de gemeente registreert hem in het LRK en de GGD komt langs om te controleren. Bekijk ook eisen aan de opvanglocatie en achterwacht binnen 15 minuten.
Wat kost gastouder worden?
- PRK-inschrijving bij DUO: €12 (online betalen).
- VOG: meestal enkele tientjes, afhankelijk van je gemeente.
- Kinder-EHBO-cursus: doorgaans €100 tot €180, afhankelijk van de aanbieder.
- Pedagogische module (alleen nodig bij een diploma uit bijlage 1b): varieert per aanbieder.
- Aansprakelijkheidsverzekering voor bedrijven: enkele euro's per maand.
Hoe lang duurt het hele traject?
Meestal 2 tot 4 maanden. De VOG kan enkele weken duren, je kinder-EHBO-cursus is vaak binnen een dag of twee gehaald en de inschrijving via je bureau en de gemeente duurt daarna gemiddeld 4 tot 8 weken. Start daarom zo vroeg mogelijk met je VOG en je inschrijving in het PRK.
Veelgestelde vragen
Kan ik gastouder worden zonder diploma? Nee. De opleidingseis is sinds 1 juli 2026 een wettelijke deskundigheidseis. Zonder kwalificerend diploma uit bijlage 1a of een diploma uit bijlage 1b plus een module uit bijlage 1c mag je niet worden ingeschreven.
Moet ik me inschrijven bij de KVK? Bijna altijd wel. Krijg je per uur betaald en vang je kinderen van buiten je eigen familie op, dan ben je ondernemer. Je bureau kan je hierbij helpen.
Wat als ik al gastouder was? Was je vóór 1 juli 2026 al geregistreerd, dan geldt overgangsrecht op de nieuwe opleidingseis. Schrijf je je opnieuw in met een locatie binnen 6 maanden na stoppen, dan blijft dat gelden.
Klaar om te starten? Maak gratis je profiel aan op Gastouderkring.